Dit weekend waren wij in Zuid-Limburg en Belgie en bezochten het zonnewijzerpark in Genk.
Dat stond al wat langer (laag) op de ‘to-do’ lijst en vandaag kwam het er dus van.
Zowaar wat zon; en dat maakt het een stuk leuker.
Een paar dingen vond ik echt mooi.
Zie de foto’s.
dit vonden wij iets te ingewikkeld
Een ‘analemmatische’ zonnewijzer blijft leuk. Je eigen lichaam ‘werpt de schaduw’. Je moet wel precies op de goede plek staan (afshankelijk van de datum. Deze is eigenlijk wat te klein.
zou ik eigenlijk best in mijn tuin willen hebben
op mijn horloge was het ongeveer 10:38. Belangrijkste afwijking is natuurlijk die vermaledijde zomertijd.
ongeveer 9 uur (ware rijd). Het blok om het midden werpt een schaduwongeveer langs de 9 uur lijn
dit vond ik ook mooi. Blokken werpen schaduw. Deze foto is gemaakt rond 09:00 uur (‘ware tijd’; op mijn horloge was het 10:38)
blijft ingewikkeld
deze spleet werpt ‘de middaglijn’. Ook heel leuk Zie je in kerken nog wel eens
Eigenlijk heel mooi. je ziet de lijn op het middaguur
Afgelopen dinsdagmorgen zijn de koolmezen uitgevlogen. Die middag had ik alles opgeruimd en schoongemaakt. Een kleine hoop op een tweede nest. Maar wanneer dat zou gebeuren?
Kijk en verbaas u.
Woensdagmorgen: bezichtiging/inspectie.
Geen idee of dit nu het tweede nest is van het oorspronkelijke paartje, of een nieuw stel.
Eigenlijk zou je ze moeten verven of nummeren of zoiets.
En als het een tweede setje is (wat ik eigenlijk vermoed), zou je ‘het verhaal achter de koolmees’ willen kennen.
Maar dit is hoe dan ook weer een heel nieuwe ervaring voor me.
We gaan het zien.
Stay tuned
Dit is woensdagmorgen. Herkent u mijnheer en mevrouw? Ik helaas niet. Echt benieuwd of het andere zijn dan de afgelopen weken
Woensdagavond de 13e is de basis gelegd. Mevrouw blijft er ‘s nachts slapen
ik heb het niet-uitgekomen-eitje deze keer niet terug gevonden
We hadden dit jaar weer een mooi broedseizoen in het koolmezen-nestkastje.
Die kast hangt daar sinds 2021. Meteen dat eerste jaar al een broedsel, maar dat liep dramatisch af.
In 2022 wel succes, met 9 uitvliegers.
In 2023 en 2024 geen nestje.
In 2025 was het weer OK, met 6 uitvliegers.
En dit jaar dus weer feest.
7 eitjes gelegd, waarvan 6 uitgekomen en allemaal uitgevlogen!
Hieronder een verslagje, met het meest recente bovenaan. Dus ‘van onder naar boven lezen…
Hieronder ‘hoogtepunten’ (nieuwste bovenaan)
12 mei 2026
Het is zover: de vogels vliegen uit.
Ongeveer op de geplande dag was het zover. De 6 mezen zijn op pad.
Ik had statief en camera klaargezet en om half 8 vanmorgen eens gekeken. Toen leek er nog weinig aan de hand, dus ik heb me nog even omgedraaid. Maar om 5 over 8 meldde de geliefde dat het hokje leeg was!
Vorig jaar vertrok de eerste om 09:40 en de laatste om 11:30. Maar deze jongens en meisjes waren binnen 8 minuten allemaal vertrokken.
Ik heb dus helaas geen ‘buitenbeelden’. Het hele uitvlieg-gebeuren staat in bijgaand filmpje. Beetje lang misschien; maar dan moet je maar wat doorspoelen.
Ik heb het nestkastje schoongemaakt. In theorie kan er dit jaar nog een nest komen, maar dat heb ik nog nooit meegemaakt.
Al met al ben ik heel blij met het resultaat van dit seizoen en wens de nieuwe mezen veel geluk toe.
dit is om 07:48. On 08:04 was het hokje leeg…
OK. Ze zijn echt allemaal weg
5 mei 2026
Het is een drukte van belang in en om de nestkast…
Een kleine tussenrapportage van de koolmezen.
Alles gaat prima!
Volgens de theorie vliegen de vogels uit, 19 (!) dagen nadat ze uit het ei zijn gekomen. Ongelooflijk hoe hard die beesten groeien.
Als alles goed blijft gaan hebben we dus rond 11 mei een ‘take-off’…
26 april 2026.
Het zijn er echt 6
Best veel getwijfeld of er nu 5 of 6 eitjes zijn uitgekomen. Het is maar moeilijk tellen
Maar zie de foto…
22 april 2026
‘s morgens vroeg om 2 uur komt het eerste eitje uit.
Om 4 uur nog eentje en daar blijft het even bij.
Maar in de loop van 22 en 23 april komen er uiteindelijk 6 van de 7 eitjes uit. Net zoveel als vorig jaar dus.
Vrijwel precies een week vroeger dan vorig jaar. Als dat zo doorzet, vliegen ze rond 10 mei uit.
Maar eerst maar eens hopen dat alles de komende 2 weken goed blijft gaan.
11 april 2026.
Er zijn verschillende mensen die regelmatig bij de nestkast kijken. Mirjam meldde me dat er bezoek was geweest van een pimpelmees!
Dat moet ze wel op de buitencamera hebben gezien, want die pimpelmees is niet binnen geweest.
Van die buitencamera heb ik geen historie. Het is een 'cirkeltje' van 9 foto's. Hij stond er wel nog net tussen; dus ik kon zien dat ze gelijk had en het tijdstip vastleggen.
Van de binnencamera heb ik wel de complete historie.
Rond 08:52 zat moedermees braaf op het nest maar ze begon opeens wel raar gedrag te vertonen. En net alsof ze schreeuwde naar de ingang. Ik heb jammer genoeg geen geluid. Ik zal eens kijken of ik daar nog wat aan kan doen.
9 april
Vandaag is ‘het broeden’ begonnen. De mees komt nog maar af en toe buiten.
Het is een week eerder dan vorig jaar. Als alles goed blijft gaan, en vergelijkbaar met vorig jaar, dan komen de eitjes rond 21 april uit.
Stay tuned…
6 april 2026.
De koolmees legt niet elke dag een eitje, maar er liggen er nu vier.
‘s Ochtends na het wakker worden legt ze de zaak wat netjes neer en gaat dan op pad.
Gedurende de dag komt ze af en toe even langs met wat nieuw nestmateriaal; maar echt broeden doet ze nog niet.
De rare lichtflikkeringen in het beeld komen omdat de camera de infrarood-verlichting aan doet als het plotseling donker wordt (als de mees het licht door het nestgat blokkeert).
1 april 2026.
We hebben een ei!
Misschien wel meer dan een, maar je moet echt geluk hebben om het te zien.
Ze schijnen rond 7 uur ‘s morgens te leggen (elke dag 1 ei), dus wie weet was dat leggen dus net gebeurd.
Ze broedt nog niet. Ze gaat gewoon weg en komt een paar keer per dag even langs.
Het echte broeden begint als ze klaar is met leggen (na 8-12 eieren).
Vorig jaar werd het eerste ei op 9 april gelegd.
Stay tuned…
23 maart 2026.
Net als vorig jaar heeft er de hele winter een koolmees in de kast geslapen.
Ik denk dat het een vrouwtje was/is.
Want vorig jaar bleef de kast vanaf begin maart een paar weken leeg (op vrijersvoeten?), maar dit jaar is de koolmees gestroomlijnd aan de nestbouw begonnen. Vannacht sliep ze (?) er nog, maar vandaag is ze (!) aan het nestje begonnen.
Precies een week eerder dan vorig jaar.
Hier in de boom hangt een zwerm In het midden van de zwerm zit ergens de koningin. De bijen hebben ‘verkenners’ oppad gestuurd om te zoeken naar een plek waar de zwerm naar toe kan. Maar liever ‘schept’ de imker de zwerm en doet die dan in een eigen, lege, kast
Sinds een paar maanden is mijn zoon Evert imker. Hij heeft een cursus gevolgd en heeft sinds een poosje een bijenkast op zijn balkon.
Vanmiddag werd hij gebeld door zijn (en ook mijn) neef Hubert. Die is een echte bijen-expert, maar verblijft momenteel in het buitenland.
Hij was gewaarschuwd dat een van zijn bijenvolken had ‘gezwermd‘.
Een grote groep bijen hing bij iemand in de boom. De vraag was nu of Evert die zwerm wellicht wilde ‘scheppen’.
Ja dus.
Wij ernaar toe.
Ik was diep onder de indruk. Zie de film hieronder.
Daarna moesten de andere volken daar worden gecontroleerd en kreeg ik nog wat ‘bij-les’…
Het was eigenlijk niet de bedoeling (van mijn neef) dat het betreffende volk was gaan zwermen. Dat kost hem gewoon teveel bijen. Om die ‘zwermdrift’ te voorkomen zijn er een paar mogelijkheden. Eén ervan is om de volken meer ruimte te geven.
Nadat de zwerm was ‘geschept’ moest Evert de andere kasten daar (er staan er drie) controleren en uitbreiden.
Ik ga het hele verhaal maar niet uitleggen, want mijn blog is geen imker-cursus. En ik snap het zelf ook nog niet helemaal.
Zie helemaal onderaan deze post een ‘gallery’ met een aantal foto’s.
Maar een paar licht ik er er toch even uit:
De ‘geboorte’ van een bij.
Een bij komt ‘als larf’ uit een eitje (wat door de koningin in een cel is gelegd), en die larf wordt een poos gevoed door werkbijen. Als de larf groot genoeg is, gaat er een deksel op de cel en gaat de larf verpoppen tot een bij. Als dat achter de rug is, knaagt de nieuwe bij zelf het dekseltje open en kruipt naar buiten. Dat zie je hieronder (zoals eigenlijk altijd: ‘klik voor groter’)
hier zie je nog beter een jonge bij die zich naar buiten knaagt
Een van de mooiste foto’s die ik vandaag gemaakt heb, vind ik onderstaande.
Je ziet daar de koningin lopen: een wat grotere (langere) bij dan de andere.
Zij legt in elke lege cel een eitje. Net boven en rechts van haar zie je cellen met een larf (die nog gevoed wordt) erin. Verder veel cellen met de deksel erop, waar larven aan het verpoppen zijn tot bij. Links onderaan het raam zie je een aantal cellen waarin honing wordt opgeslagen.
Hier zie je de koningin lopen. Die grote (lange) bij; iets onder het midden.Ze legt steeds een eitje in een lege cel van dit broedraam. Je ziet (in het midden) ook cellen waarin een larfje aan het groeien is en een flink aantal cellen (met een dekseltje) waarin een larf aan het verpoppen is tot bij
Ook leuk is de foto van cellen waarin stuifmeel is opgeslagen.
De kleur ervan zegt iets over de planten die de bijen bezocht hebben. Maar daar moet je verstand van hebben.
Stuifmeel is het belangtijkste voedsel van bijen. De andere bron is nectar. Dat wordt geloof ik opgeslagen als honing. Maar ik ben geen imker.
In deze cellen is stuifmeel opgeslagen. Een expert kan aan de kleur van dat stuifmeel zien waar de bijen geweest zijn.
Hieronder dus een selectie van de rest van de foto’s die ik vandaag gemaakt heb: ‘klik voor groter’.
Hier laat ik het maar even ‘bij’.
Het was een mooie middag en ik ben trots op mijn zoon.
Deze bij is net terug. Ze heeft allemaal stuifmeel aan haar poten zitten. Dat is (eiwitrijk) voedsel voor de bijen.
Cellen die witte dekseltjes hebben, zijn gevuld met honing. De (honing-) cellen rechts(bovenaan) zitten nog niet helemaal vol. Cellen met een geel dekseltje zijn ‘broed’. Er zit een larf/bij in, die aan het verpoppen is. Onder, rechts van het midden zie je een paar broedcellen die nog open zijn. Daar zie je dan ook een (wit) larfje op de bodem van de cel.Dat larfje wordt gevoed door de bijen, totdat hij ook gaat verpoppen.
Hier, op de rand van lege cellen en nog dichte cellen, zie je een paar bijen ‘geboren worden’. Dat wil zeggen, dat ze ‘klaar’ zijn, (zelf) het dekseltje van de cel openknagen en dan naar buiten kruipen.
hier zie je nog beter een jonge bij die zich naar buiten knaagt
Deze bijen zijn aan het ‘stretselen’ (ik kan het ook niet helpen dat dat zo heet).Met het achterlijf omhoog en wapperende vleugels verspreiden ze de geur van het volk en daardoor kunnen andere bijen de korf makkelijker terugvinden.
Evert ziet een kleine zwerm hangen oinder een van de kasten. Overleg met Hubert…
Hier in de boom hangt een zwerm In het midden van de zwerm zit ergens de koningin. De bijen hebben ‘verkenners’ oppad gestuurd om te zoeken naar een plek waar de zwerm naar toe kan. Maar liever ‘schept’ de imker de zwerm en doet die dan in een eigen, lege, kast
Evert ‘schept een zwerm’
Deksel erop, en een half uurtje later zitten ze allemaal binnen. Wennen aan hun nieuwe huis
Dit zijn de drie volke die Hubert daar heeft staan. Het rechtse volk heeft gezwermd. Om te voorkomen dat de andere dat ook gaan doen is daan nu een bak tussen geplaatst (zodat ze meer ruimte hebben)
Andere kasten controleren op ‘zwermdrang’. Waar nodig ‘moerdoppen breken’. Een ‘moerdop’ is een cel waarin een koninginnelarf aan het verpoppen is en dus een nieuwe koningin wordt. Zo’n cel is heel groot (zie verder).Als je de cel kapot maakt, gaat dat feest dus niet door. Dit is een van de ingrepen waarmee de imker een beetje controle heeft over het gedrag van zijn bijenvolk. Maar het imker-vak is best ingewikkeld
Hier boven aan het raam zie je een viertal ‘moerdoppen’ hangen (rechts drie, links één. Daarin zit dus ‘een koningin in wording’.
‘het breken van de moerdoppen. Deze zwermcellen zullen geen koningin meer voortbrengen
Dit zijn larven van (waarschijnlijk) darren. Hun broedcel was gemaakt onderaan een raam en is kapot gegaan toen het raam eruit werd gehaald.
In deze cellen is stuifmeel opgeslagen. Een expert kan aan de kleur van dat stuifmeel zien waar de bijen geweest zijn.
Hier zie je de koningin lopen. Die grote (lange) bij; iets onder het midden.Ze legt steeds een eitje in een lege cel van dit broedraam. Je ziet (in het midden) ook cellen waarin een larfje aan het groeien is en een flink aantal cellen (met een dekseltje) waarin een larf aan het verpoppen is tot bij
